Çapraz İşlem Nedir?

İktisadi yaşamda yer alan kavramlardan biride çapraz işlemdir. Çapraz işlem nedir? Yurt içi piyasalarda yerli para içermeyen gösterimler çapraz işlem olarak adlandırılır. Uluslar arası piyasalarda Amerika doları içermeyen kurlar çapraz işlemler veya çapraz kur olarak adlandırılır. Genelde uluslar arası piyasalarda kurlar Amerikan doları üzerinden kota edilmektedir. Durum böyle olduğu için eğer tüm para birimlerinin dolara karşı olan değerleri biliniyorsa, herhangi iki para birimi arasındaki değişim oranı kolaylıkla belirlenir.

Bu duruma çapraz işlem ya da çapraz kur hesaplaması adı verilir. Çapraz işlemlerde kurlar dolar piyasasına göre olması gereken denge kurundan hesaplanması halinde piyasalarda arbitraj olanağını ortaya çıkarmaktadır. Örneğin; Bir banka müşterisi İsviçre frangına karşı İngiltere sterlini satın almak istiyorsa bu çapraz işlem olarak adlandırılır. Ve çapraz işlem için çapraz kur hesaplanmasını zorunlu hale getirir. Bankanın müşterileri için İsviçre frangı-sterlin çapraz kurunu hesaplarken alım satım oranlarını doğru bir biçimde kullanmalıdır. Çapraz işlem nedir? Çapraz işlem iki döviz arasındaki ilişkinin her birinin üçüncü bir döviz ile genellikle Amerika doları ile olan paritesi ile tanımlanan döviz kuru kambiyo kurudur. Birden fazla ulusal paranın aralarındaki kurların belirlenmesinde kurların bir temel para üzerinden hesaplanması gereklidir.

Yani bir yabancı paranın başka bir yabancı para cinsinden değeri dövizlerin başka döviz cinslerine dönüşüm oranına çapraz kur adı verilir. Çapraz kur üzerinden yapılan dönüşüm işlemleri çapraz işlem olarak ifade edilir. Her ülkede kurların genel olarak Amerikan doları cinsinden ifade edilmesi kurların hesaplanmasında kolaylık sağladığı için bu işlemler dolar kuru üzerinden yapılmaktadır. Ülkemizde de Amerikan doları üzerinden değer değişim hesaplama işlemleri yapılır. Merkez Bankası Amerikan doları tabanlı çapraz kurları çapraz işlemlerin yapılabilmesi için önceden ilan edilir. Bir ülkede döviz ile ilgili işlem yapan kişi veya kurumlar çapraz işlem kurlarını genel olarak Amerikan doları cinsinden ifade ederler. Amerikan doları dışında iki farklı ulusal paranın arasındaki değişim oranının dolar kuru üzerinden hesaplanması ile bulunan yeni kura çapraz işlem kuru denir.

 


Sayfa başına git